Nói về làng Đại Hòa

đang cập nhật ...

Nói về họ Bùi làng Đại Hòa

Do chiến tranh loạn lạc nên gia phả gốc không còn chỉ được nghe các người già trước truyền lại ông tổ Bùi .... bà tổ ... vào đây đã lâu lắm rồi. Là một họ khai sinh lập địa vùng này đầu tiên, sau mới đến họ ... và lần lượt các họ khác.

Theo bút tích ngày xưa để lại: "Hà Đông thế hệ thập tam chi, Huynh đệ tam nhân đái ư phụ mẫu". Có nghĩa ông tổ Bùi Bá Đông là thế hệ đời thứ 13 ngoài Bắc vào, gồm 3 anh em mang theo hài cốt cha mẹ vào miền Trung cát táng tại làng Đặng Xá. Từ đó 3 người đi ba hướng. Một người về Phú Lập - Thanh Chương, một người về Đô Lương, một người sang Hà Tĩnh. Người phú lập sinh hai anh em, anh ở Phú Lập, cha và em sang Xuân Ổ là Xuân Bảng nay là xã Thanh Yên, Thanh Lương huyện Thanh Chương (theo phả chí của họ Bùi Thái Bình xã Thanh Mai thì ông tổ của ta là cháu Bùi Cầm Hổ).

Do ông tổ họ Bùi vào đây sớm, có nhiều công lao khai khẩn núi đồi đồng bãi nên trước đây cứ đến ngày mồng bốn tháng giêng hội đồng làng Xuân Bảng tổ chức đến thắm hương tại nhà thờ tổ họ Bùi tộc. Làng còn cắt cho họ Bùi hàng chục ha đất, từ bến Cây Da cừa lên đến cầu Bàu Dầy (tích gọi là vện họ Bùi) cắt phần lớn diện tích núi Giếng, núi Bụt (tích gọi núi Giếng, núi Bụt họ Bùi) cũng chính trên ngọn núi này là nơi họ Bùi táng ngôi mộ tổ. Sau này dời dân lên đồi, họ Bùi đã bốc ngôi mộ tổ về táng tại phía Nam núi Án. Ngoài diện tích đồi lãi làng còn cắt một số rộng của bàu, ruộng chùa để họ làm hương khói phụng thờ tổ tiên.